“Allereerst hartelijk dank dat u de tijd neemt om deze informatiebrief door te lezen!” Zo begint de brief die mij kortgeleden vroeg om toestemming te verlenen voor deelname aan een onderzoek. Ik haakte na deze zin bijna af. De laatste weken heb ik meerdere van dergelijke verzoeken gehad. De grote gemene deler: veel tekst, een wetenschappelijk opbouw, veel zaken die 'belangrijk zijn’ en waar ze nog niet genoeg van weten. Het is lastig om te beoordelen wie er profiteert, behalve de onderzoeker. Vreemd dat ik zelfs uit de tekst onder het kopje “Heeft uw kind profijt van het onderzoek?” niet kan afleiden wat mijn kind op termijn heeft aan de resultaten van het onderzoek. En als ik niet reageer, dan doe ik automatisch mee. Lekker gemakkelijk.
Het is vast beroepsdeformatie. Wanneer een enquête onderdeel is van mijn projecten, dan proberen we juist goed aan te sluiten bij potentiële deelnemers. Waarom wil iemand hieraan meewerken? Kan er een cadeautje of beloning af? Zijn de vragen en de informatie goed te begrijpen? Hoe moeilijk is het om antwoord te geven op de vragen? Waar worden de antwoorden voor gebruikt en wat heeft de respondent eraan? Wat wordt er precies aan inspanningen verwacht (nu en later)? Ook de meeste marktonderzoeksbureaus kunnen hier sterk verbeteren. Ik doe niet meer mee aan marktonderzoekspanels – ik wil niet mijn tijd aan (soms tenenkrommende) vragenlijsten besteden om alleen maar de verkoopcijfers van een bedrijf te stimuleren. En is het echt vreemd om een goed antwoord te verwachten op mijn vraag bij een telefonische enquête naar wat er precies met mijn antwoorden gaat gebeuren en wie die gaat gebruiken? Je zou toch niet willen dat het in de verkeerde handen valt...
Dus beste onderzoekers: verkoop uw onderzoek aan uw respondenten. Hier de meest belangrijke punten die – bij voorkeur kort en bondig – in een uitnodiging moeten staan:
* Wat is het concrete doel van het onderzoek?
* Waarom is dat belangrijk? En voor wie is dat belangrijk?
* Waarom is input van de respondent gewenst?
* Wat levert het de respondent op?
* Wat voor inspanningen worden gevraagd?
* Hoe worden de gegevens vertrouwelijk behandeld?
En voor de begrijpelijkheid: korte zinnen, geen jargon en geen informatie waaraan de respondent niets heeft (wie is wie, veel achtergrond informatie, algemene opzet van het onderzoek). Houdt rekening met de taalvaardigheid van je doelgroep. Laat de uitnodiging ook eens lezen aan een mogelijke respondent (je moeder, je oma, je broer, je zoon of dochter, een vriend of kennis). En een half A4-tje zou voldoende moeten zijn. En als laatste: de negatieve optie (“als u niet reageert, dan doet u mee”) liever niet meer toepassen. Alvast bedankt.